|
|
 |
 |
|
|
३ आरण्यकपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
3.76. अध्यायः 076
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
नलेन पुनः स्वपुरंप्रत्यागमनम् ॥ 1 ॥ तथा पुनर्द्यूतेन पुष्रं पराजित्य तस्य तत्पुरं प्रतियापनम् ॥ 2 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text
बृहदश्व उवाच। 3-76-0x(1973)(18799)
स मासमुष्य कौन्तेय भीममामन्त्र्य नैषधः।
पुरादल्पपरीवारो जगाम निषधान्प्रति ॥ 3-76-1(18800)
रथेनैकेन शुभ्रेण दन्तिभिः परिषोडशै।
पञ्चाशद्भिर्हयैश्चैव षट्शतैश्च पदातिभिः ॥ 3-76-2(18801)
स कम्पयन्निव महीं त्वरमाणो महापुरीम्।
प्रविवेशाथ संरब्धस्तरसैव महामनाः ॥ 3-76-3(18802)
ततः पुष्करमासाद्य वीरसेनसुतो नलः।
उवाच दीव्याव पुनर्बहुवित्तं मयाऽर्जितम् ॥ 3-76-4(18803)
दमयन्ती च यच्चान्यन्मम किंचन विद्यते।
एष वै मम संन्यासस्तव राज्यंतु पुष्कर ॥ 3-76-5(18804)
पुनः प्रवर्ततां द्यूतमिति मे निश्चिता मतिः।
एकपाणेन भद्रं ते प्राणयोश्च पणावहे ॥ 3-76-6(18805)
जित्वा परस्वमाहृत् राज्यंवा यदि वा वसु।
प्रतिपाणः प्रदातव्यः प्राणो हि पणमुच्यते ॥ 3-76-7(18806)
न चेद्वाञ्छसि तद्द्यूतं युद्धद्यूतं प्रवर्तताम्।
द्वैरथेनास्तु वै शान्तिस्तव वा मम वा नृप ॥ 3-76-8(18807)
वंशभोज्यमिदं राज्यमर्थितव्यं यथा तथा।
येनकेनाप्युपायेन वृद्धानामिति शासनम् ॥ 3-76-9(18808)
द्वयोरेकतरे बुद्धिः क्रियतामद्य पुष्कर।
कैतवेनाक्षवत्यां वा युद्धे वा नाम्यतां धनुः ॥ 3-76-10(18809)
नैषधेनैवमुक्तस्तु पुष्करः प्रहसन्निव।
ध्रुवमात्मजयं मत्वा प्रत्याह निषधाधिपम् ॥ 3-76-11(18810)
दिष्ट्या त्वयाऽर्जितं वित्तं प्रतिपाणाय नैषध।
दिष्ट्या च दुष्कृतंकर्म दमयन्त्याः क्षयं गतम् ॥ 3-76-12(18811)
दिष्ट्या वै प्रीसे राजन्मम लाभाय नैषध।
पुनर्द्यूते च ते बुद्धिर्दिष्ट्या पुरुषसत्तम ॥ 3-76-13(18812)
धनेनानेन वै भैमी जितेन समलंकृता।
मामुपस्थास्यति व्यक्तं दिवि शक्रमिवाप्सराः ॥ 3-76-14(18813)
नित्यशो हि स्मरामि त्वां प्रतीक्षेऽपि च नैषध।
देवने च मभ प्रीतिर्भवत्येवासुहृद्गणैः ॥ 3-76-15(18814)
जित्वात्वद्य वरारोहां दमयन्तीमनिन्दिताम्।
कतकृत्यो भविष्यामि सा हिमे नित्यशो हृदि ॥ 3-76-16(18815)
श्रुत्वा तु तस् ता वाचो बह्वबद्धप्रलापिनः।
इयेष स शिरश्छेत्तुं खङ्गेन कुपितो नलः ॥ 3-76-17(18816)
स्मयंस्तु रोषताम्राक्षस्तमुवाच नलो नृपः।
पणावः किं व्याहरसे जितो न व्याहरिष्यसि ॥ 3-76-18(18817)
ततः प्रावर्तत द्यूतं पुष्करस्य नलस्य च।
एकपाणेन भद्रं ते नलेन स पराजितः ॥ 3-76-19(18818)
स रत्नकोशनिचयैः प्राणेन पणितोपि च।
जित्वा च पुष्करं राजा प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ 3-76-20(18819)
मम सर्वमिदं राज्यमव्यग्रं हतकण्ठकम्।
वैदर्भी न त्वया शक्या राजापशद वीक्षितम्।
तस्यास्त्वं सपरीवारो मूढ दासत्वमागतः ॥ 3-76-21(18820)
न त्वया तत्कृतंकर्म येनाहं विजितः पुरा।
कलिना तत्कृतं कर्म त्वं च मूढ न बुध्यसे ॥ 3-76-22(18821)
नाहं परकृतं दोषं त्वय्याधास्ये कथंचन।
यथासुखं वै जीवत्वंप्राणानवसृजामि ते ॥ 3-76-23(18822)
तथैव सर्वसंभारं स्वमंशं वितरामि ते।
तथैव च मम प्रीतिस्त्वयि वीर न संशयः ॥ 3-76-24(18823)
सौहार्दं चापि मे त्वत्तो न कदाचित्प्रहास्यति।
पुष्कर त्वं हि मे भ्राता संजीव शरदः शतम् ॥ 3-76-25(18824)
एवं नलः सान्त्वयित्वा भ्रातरं सत्यविक्रमः।
वचनैस्तोषयामास परिष्वज्य पुनः पुनः ॥ 3-76-26(18825)
सान्त्वितो नैषधेनैवं पुष्ररः प्रत्युवाच तम्।
पुण्यश्लोकं तदा राजन्नभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ 3-76-27(18826)
कीर्तिरस्तु तवाक्षय्या जीव वर्षायुतं सुखी।
यो मे वितरसि प्राणानधिष्ठानं च पार्थिव ॥ 3-76-28(18827)
स तथा सत्कृतो राज्ञा मासमुष्य तदा नृपः।
प्रययौ पुषरो हृष्टः स्वपुरं स्वजनावृतः ॥ 3-76-29(18828)
महत्या सेनया सार्धंविनीतैः परिचारकैः।
भ्राजमान इवादित्यो वपुषा पुरुषर्षभ ॥ 3-76-30(18829)
प्रस्थाप्य पुष्करं राजा वित्तवन्तमनामयम्।
प्रविवेश पुरं श्रीमानत्यर्थमुपशोभिताम् ॥ 3-76-31(18830)
प्रविश्य सान्त्वयामास पौरांश्च निषधाधिपः।
`हितेषु चैषां सततं पितेवावहितोऽभवत्' ॥ 3-76-32(18831)
पौरा जानपदाश्चापि संप्रहृष्टतनूरुहाः।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे सामात्यप्रमुखा जनाः ॥ 3-76-33(18832)
3-76-34(18833)
अद्यस्म निर्वृता राजन्पुरे जनपदेऽपि च।
उपासितुं पुनः प्राप्ता देवा इव शतक्रतुम् ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-76-1 उष्य वासं कृत्वा ॥ 3-76-5 श्मयन्त्या च यच्चान्यज्जयत्वं सुसमार्जितमिति ध. पाठः .। 3-76-6 राज्यं एकपाणेनैव मम तुदमयन्त्यादि च प्राणयोश्च पणावहे युद्धमपि वर्ततामित्यर्तः ॥ 3-76-7 प्राणो हि धनमुच्यते इति ध. पाठः ॥ 3-76-9 प स्तगतं राज्यंइतिध. पाठः ॥ 3-76-13 दिष्ट्याच ध्रियसे राजन्सदारोऽद्य महाभुजेति झ. पाठः ॥ 3-76-18 पणाय किं व्याहरसे शीघ्रं द्यूतं प्रवर्ततामिति क. पाठः ॥

|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|